Filtry aktywne – skuteczna metoda redukcji składowych wyższych harmonicznych prądu - DANFOSS - HARMONICZNE PRĄDU - IGBT - WYŻSZE HARMONICZNE - SZEREGI FOURIERA - FILTRY AKTYWNE
Farnell, An Avnet Company   Przedstawicielstwo Handlowe Paweł Rutkowski   Phoenix Contact Sp. z o.o.  

Energetyka, Automatyka przemysłowa, Elektrotechnika

Dodaj firmę Ogłoszenia Poleć znajomemu Dodaj artykuł Newsletter RSS
strona główna ARTYKUŁY Energetyka Filtry aktywne – skuteczna metoda redukcji składowych wyższych harmonicznych prądu
drukuj stronę
poleć znajomemu

Filtry aktywne – skuteczna metoda redukcji składowych wyższych harmonicznych prądu

fot. Danfoss

Wysokie tempo rozwoju techniki w ostatnich stuleciach miało znaczący wpływ na poprawę standardu życia ludzi zamieszkujących kraje rozwijające się. Jedną z konsekwencji tego zjawiska jest ciągły wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną. Szacuje się, że w ciągu najbliższych 20 lat popyt na ten rodzaj energii zwiększy się o ok. 20% w skali całego świata [1]. Wzrost bieżącego zużycia energii elektrycznej wymusza jednocześnie zwiększenie jej produkcji, która w znacznym stopniu opiera się na zasobach naturalnych takich jak: węgiel kamienny, ropa naftowa czy gaz ziemny. Surowce te należą do nieodnawialnych źródeł energii Z tego powodu bardzo ważne jest oszczędzanie energii elektrycznej.

Istnieje wiele urządzeń elektrycznych wyposażonych w obwody energoelektroniczne, których wykorzystanie pozwala na zaoszczędzenie dużej ilości energii. Najczęściej są to urządzenia o nieliniowych charakterystykach wejściowych. Pobierają one zniekształcony prąd, przez co wprowadzają do sieci elektrycznej zakłócenia w postaci składowych wyższych harmonicznych. Ze względu na intensywny wzrost poziomu produkcji i stosowania tego typu urządzeń w ostatnich latach problem występowania wyższych harmonicznych prądu stał się zdecydowanie poważniejszy [2].

Następstwa obecności wyższych harmonicznych prądu w sieci elektrycznej 

Termin harmoniczna pochodzi od określania tym pojęciem wi­bracji struny lub kolumny powietrza w akustyce. W elektrotechnice pojęcie to dotyczy składowej przebiegu (np. sinusoidalnego) o czę­stotliwości, która jest całkowitą krotnością danej częstotliwości podstawowej [3]. Na rys. 1 przedstawiono przebieg sinusoidalny o częstotliwości podstawowej 50 Hz wraz z jego harmonicznymi.

Przebieg sinusoidalny o częstotliwości podstawowej 50 Hz wraz z jego harmoniczną: a) 2. -100 Hz, b) 3. -150 Hz, c) 4. - 200 Hz, d) 5. - 250 Hz

Rys. 1. Przebieg sinusoidalny o częstotliwości podstawowej 50 Hz wraz z jego harmoniczną a) drugą - 100 Hz, b) trzecią - 150 Hz, c) czwartą - 200 Hz, d) piątą - 250 Hz

W rzeczywistości nie występuje sygnał o kształcie idealnej sinuso­idy, tzn. taki, który byłby złożony tylko ze składowej podstawowej. Rzeczywisty przebieg sinusoidalny jest sumą jego składowych har­monicznych. Rys. 2 przedstawia przykładowy odkształcony prze­bieg wraz z jego harmonicznymi. Napięcie występujące w sieci elektrycznej nie jest idealnie sinusoidalne. Jego kształt zależy m.in. od liczby zasilanych przez nią odbiorników nieliniowych. Na rys. 3 przedstawiony został przykładowy kształt rzeczywistego napięcia.

Przykładowy przebieg odkształcony wraz z jego harmonicznymi
Rys. 2. Przykładowy przebieg odkształcony wraz z jego harmonicznymi

Przykładowy przebieg napięcia w sieci elektrycznej
Rys. 3. Przykładowy przebieg napięcia w sieci elektrycznej

W celu określenia zawartości harmonicznych prądu w sygnale od­kształconym, stosuje się współczynnik THDi (total harmonie current distortion). Jest on zdefiniowany jako stosunek wartości skutecznej wyższych harmonicznych sygnału do wartości skutecznej wartości podstawowej. Zazwyczaj podawany jest on w procentach [2]. Dla sygnału sinusoidalnego współczynnik ten wynosi:

wzór na współczynnik THDi dla sygnału sinusoidalnego

gdzie: 

n – liczba harmonicznych
I– wartość skuteczna prądu pierwszej harmonicznej
I– wartość skuteczna prądu h-tej harmonicznej

 

Podczas badania właściwości prądu płynącego w sieci elektrycznej bazuje się na harmonicznych do 50 rzędu, co oznacza częstotliwość 2,5 kHz dla częstotliwości podstawowej 50 Hz [4].

Składowe wyższych harmonicznych prądu w sieciach elektrycznych są efektem ubocznym działania nieliniowych odbiorników takich jak żarówki energooszczędne, regulatory oświetlenia czy przetwornice częstotliwości [4]. Odkształcony prąd, którego są źródłem powoduje zniekształcenia fali napięcia zasilającego. Występowanie składowych wyższych harmonicznych w sieci elektrycznej ma negatywny wpływ na prawidłową pracę urządzeń, które są z niej zasilane. Obecność zniekształceń powoduje wzrost strat mocy oraz wzrost zużycia energii pobieranej przez urządzenia, a co za tym idzie szybsze zużywanie się komponentów, z których zbudowany jest system. Redukcja sprawności oraz wzrost strat cieplnych w urządzeniach niosą za sobą poważne konsekwencje dla całego systemu. Zwiększenie temperatury o 10°C w odniesieniu do temperatury znamionowej może spowodować skrócenie żywotności izolacji nawet do 50%. Według badań ekspertów obecność składowych wyższych harmonicznych powoduje wzrost temperatury od 2 do 5°C w zależności od ich rzędu oraz amplitudy. W ekstremalnych przypadkach zakłócenia występujące w sieci zasilającej powodują niestabilną pracę urządzeń sterujących, ich samoczynne wyłączanie, pulsację wałów silników oraz trwałe uszkodzenia komponentów [1]. Zgodnie z prawem Kirchhoffa składowe harmoniczne rozpływają się po całej instalacji. Jedną z metod eliminacji zjawiska rozprzestrzeniania się zakłóceń w sieci zasilającej jest zastosowanie filtracji aktywnej.

Filtry aktywne - budowa i zasada działania 

Filtry aktywne służą do redukcji składowych wyższych harmonicznych w sieci elektrycznej. Działają one na zasadzie generacji tych harmonicznych, które są pobierane przez odbiorniki nieliniowe. Przykładowo, jeśli odbiornik pobiera piątą oraz siódmą harmoniczną, to zostają one wytworzone przez filtr aktywny. Wyróżnia się dwa rodzaje filtrów aktywnych: równoległe oraz szeregowe [6].

 Filtry równoległe służą do eliminacji zakłóceń prądowych. Są one podłączane równolegle do linii zasilającej. Nieustannie generują te harmoniczne, które są pobierane przez nieliniowe odbiorniki zasilane z sieci, dzięki czemu kształt fali prądu pozostaje sinusoidalny. Na rys. 4 przedstawiono sposób podłączenia równoległego filtru aktywnego do sieci [5].

Sposób podłączenia równoległego filtru aktywnego do sieci
Rys. 4. Sposób podłączenia równoległego filtru aktywnego do sieci

Budowa równoległych filtrów aktywnych opiera się na dwóch głównych ele­mentach - procesorze oraz generatorze. Za pomocą procesora anali­zowany jest prąd obciążenia. Na podstawie tej informacji generator wytwarza takie harmoniczne prądowe, jakie są pobierane od strony zasilania. Pomiar odbywa się za pomocą przekładnika prądowego, dzięki czemu filtr szybko reaguje na zmiany harmonicznych obcią­żenia [5], Główną zaletą filtrów równoległych jest fakt, iż nie można ich przeciążyć [6].

W przypadku filtrów szeregowych korygowane są nie tylko harmoniczne prądowe pobierane przez nieliniowe odbiorniki, ale także już obecne w sieci odkształcenia napięcia. Filtry te podłączane są do sieci szeregowo. Na rys. 5 przedstawiono sposób podłączenia filtru szeregowego do linii zasilania [5].

Sposób podłączenia szeregowego filtru aktywnego do sieci

Rys. 5. Sposób podłączenia szeregowego filtru aktywnego do sieci 

Podstawowym elementem szeregowego filtru aktywnego jest wyspecjalizowany układ energoelektroniczny. Filtr wytwarza napięcie o fazie przeciwnej do składowej harmonicznej, co powoduje jej kompensację.

Główne zalety stosowania filtrów aktywnych to znaczne zmniejszenie współczynnika THDi sieci zasilającej, poprawa współczynnika mocy i zmniejszenie strat na komponentach systemu. Urządzenia te cechują się dużą elastycznością. Możliwe jest ich takie zaprogramowanie, które pozwala na reakcję tylko na określone harmoniczne [6]. 

Nowoczesne filtry aktywne typu AAF 

Filtr aktywny AAF firmy Danfoss służy do eliminacji składowych harmonicznych, pochodzących z odbiorników nieliniowych, dzię­ki czemu poprawia współczynnik mocy całego systemu zasilania. Może on być stosowany do kompensacji zarówno pojedynczych napędów jak i całych grup odbiorników nieliniowych. Filtry tego typu mogą zostać bardzo łatwo zainstalowane w już istniejących in­stalacjach, które wymagają kompensacji wyższych harmonicznych. Ze względu na budowę modułową, urządzenia te są niezawodne i wydajne energetycznie, a w przypadku usterki naprawa ogranicza się do modułu bądź zespołu modułów zamiast całego urządzenia. Istnieje także możliwość łatwego programowania i konfiguracji tych urządzeń za pomocą panelu LCP [4],

Większość filtrów aktywnych służących do tłumienia harmonicz­nych jest projektowana do prac w trybie kompensacji selektywnej lub kompensacji szerokopasmowej. Filtry aktywne AAF pozwalają na wybór trybu pracy w zależności od zastosowania [1].

W trybie kompensacji selektywnej wykorzystywana jest operacja szybkiej transformaty Fouriera - FFT (ang. Fast Fourier Transform). Zostaje ona użyta w celu obliczenia amplitudy oraz kąta fazowego odpowiednich składowych harmonicznych. Zaletą tej metody jest wysoka precyzja obliczeń, dzięki czemu możliwa jest kompensacja składowych harmonicznych do określonych wartości. Właściwość ta powoduje, iż jest to idealne rozwiązanie w przypadku sieci o częstotliwości rezonansowej, która zawiera się w przedziale pracy filtru aktywnego. Wadą przedstawionej metody jest duża złożoność numeryczna co prowadzi do wydłużenia czasu obliczeń. W przypadku, gdyby filtr nie był w stanie przeprowadzić pełnej kompensacji istnieje możliwość wyboru kompensacji indywidualnej w dowolnej chwili czasu [1].

W trybie kompensacji szerokopasmowej usuwana zostaje częstotliwość podstawowa występująca w widmie sygnału prądowego, a dodawany jest sygnał, który ma przeciwną fazę do pozostałych częstotliwości. Takie rozwiązanie pozwala na kompensację składowych harmonicznych, interharmonicznych oraz harmonicznych o wielokrotności trzech, co znacznie poprawia skuteczność działania kiedy sieci mają charakter niesymetryczny i/albo zniekształcony. Tryb ten różni się od kompensacji selektywnej tym, że nie są tu znane osobne składowe harmoniczne co sprawia, iż nie istnieje możliwość wykorzystania kompensacji indywidualnej [1].

Powszechnie stosowanym i preferowanym algorytmem regulacji filtrów aktywnych jest modulacja szerokości impulsów - PWM (ang. Pulse Width Modulation). Ze względu na nagłe zmiany obciążenia, występowanie rezonansów i stanów nieustalonych parametry pracy sieci elektrycznej zmieniają się w sposób ciągły. Przez działanie w tak zmiennych warunkach dynamika modulatora PWM jest często zbyt mała, aby mógł on zapewnić optymalne działanie urządzenia i korzystną filtrację w tak zmiennych warunkach [1].

W filtrze aktywnym AAF firmy Danfoss modulacja szerokości impulsów została pominięta, przez co impulsy służące do sterowania przełącznikami IGBT są dostarczane bezpośrednio z regulatora prądu. Takie rozwiązanie pozwala na osiągnięcie czasu reakcji poniżej 30 µs [1]. Nowatorski algorytm sterowania umożliwia nie tylko poprawę kompensacji składowych wyższych harmonicznych, ale także zapewnia ich lepsze tłumienie. Oznacza to, iż filtr aktywny AAF firmy Danfoss jest na tyle szybki, aby móc zredukować zakłócenia typu migotanie, pracując w trybie kompensacji szerokopasmowej [1].

W przeciwieństwie do wielu filtrów aktywnych, które mają stałą częstotliwość kluczowania, filtr aktywny AAF wykorzystuje progresywny model kluczowania. Takie rozwiązanie pozwala na wykorzystanie zmiennej częstotliwości kluczowania w zależności od charakterystyki tłumionych harmonicznych. W przypadku harmonicznych niskiego rzędu, o dużych wartościach prądu stosowana jest mała częstotliwość kluczowania, natomiast w celu tłumienia składowych harmonicznych wysokiego rzędu, o niewielkich amplitudach stosowana częstotliwość jest dużo większa. Progresywny model kluczowania znacznie ogranicza obciążenia modułów IGBT, co powoduje mniejsze straty w układach elektroniki oraz wydłużenie żywotności urządzenia. Zmniejsza to także prawdopodobieństwo powstawania rezonansów w sieci elektrycznej i przewodach silnikowych [1].

Dane techniczne dotyczą­ce filtru aktywnego równoległego firmy Danfoss przedstawiono w tabeli:

Typ filtru

3P/3W, Filtr aktywny równoległy

Częstotliwość

Od 50 do 60 Hz,±5%

Obudowy

IP 21- NEMA 1, IP 54 – NEMA 12

Maksymalne zniekształcenie sieci

10%

20% przy ograniczonym działaniu

Temperatura

0-40°C (średnia 24):

+5°C przy ograniczonym działaniu

-10°C przy ograniczonym działaniu

Wysokość

1000 m bez obniżania wartości znamionowych

3000 m przy ograniczonym działaniu

(5%/1000 m)

EMC

Standard: IEC55011 Klasa A2,

Kategoria C3 z IEC61800-3

Opcjonalnie: IEC55011 Klasa A1,

Kategoria C2 z IEC61800-3

Pokrycie obwodów elektronicznych

Enkapsulacja – IEC 60721-3-3, klasa 3C3

Języki

18 różnych

Tryby kompensacji harmonicznych

Selektywna (90% RMS do redukcji harmonicznych)

Szerokopasmowa (100% RMS do redukcji harmonicznych)

Spektrum kompensowanych harmonicznych

Od 2. do 40. w trybie kompensacji szerokopasmowej, w trybie kompensacji selektywnej 5., 7., 11., 13., 17., 19., 23., 25.

oraz harmoniczne wielokrotności trzech

Alokacja poszczególnych harmonicznych prądu w trybie kompensacji selektywnej

I5: 63%, I7: 45%, I11: 29%, I13: 25%, I17: 18%, I19: 16%, I23: 14%, I25: 13%

Kompensacja prądu biernego

Tak, do wartości docelowej

Redukcja migotania

Tak, w trybie kompensacji szerokopasmowej

Priorytet kompensacji

Możliwość wyboru trybu z priorytetem kompensacji harmonicznych lub mocy biernej

Praca równoległa

Do 4 jednostek tej samej mocy w trybie

master-follower

Przekładniki prądowe

1A i 5A po stronie wtórnej z opcją autostrojenia, Klasa 1 lub wyższa

Wejścia/Wyjścia cyfrowe

4 (2 programowalne)

Logika PNP albo NPN

Interfejs komunikacyjny

RS485, USB1.1

Rodzaj regulacji

Bezpośrednia regulacja harmonicznych (w celu szybszej reakcji)

Czas odpowiedzi

< 0,5 ms

Czas ustalania przy kompensacji harmonicznych

< 15 ms

Czas ustalania przy kompensacji mocy biernej

< 20 ms

Maksymalne przetężenie

5%

Częstotliwość kluczowania

Progresywna regulacja w zakresie

1 - 18 kHz

Średnia częstotliwość przełączania

3 – 4.5 kHz

Tab. 1. Podstawowe dane techniczne dotyczące filtru aktywnego równoległego firmy Danfoss [1]

 

Testowanie filtru aktywnego typu AAF 250A w Krajowej Spółce Cukrowej Oddział Cukrownia Kruszwica 

Skuteczność działania Filtru aktywnego typu AAF 250A produkowanego przez firmę Danfoss została przetestowana w rozdzielni surowni w Krajowej Spółce Cukrowej S.A. Oddział „Cukrownia Kruszwica” w województwie Kujawsko-Pomorskim. Zastosowanie filtru miało na celu sprawdzenie efektywności ograniczania dodatkowych strat obciążeniowych w transformatorze Tr1 powodowanych przez występowanie składowych wyższych harmonicznych prądu obciążenia. Straty te wywoływały znaczny przyrost temperatury transformatora, co było przyczyną ograniczenia prądu obciążenia transformatora do wartości, które znacząco odbiegały od wartości znamionowych. Filtr AAF 250A został zainstalowany w układzie przedstawionym na rys. 6.

Sposób instalacji filtru AAF 250A w pracującej rozdzielni
Rys. 6. Sposób instalacji filtru AAF 250A w pracującej rozdzielni

Przekładniki prądowe (MBS 3000/1, 10 VA) służyły do pomiaru całkowitego prądu pobieranego z transformatora TZE 1600/15 po stronie 400 V, dlatego też zastosowany filtr kompensował wyższe harmoniczne generowane przez wszystkie nieliniowe odbiorniki zasilane z transformatora. Pomiary zrealizowano za pomocą analizatora sieci FLUKE 435, podłączonego bezpośrednio do szyn kompensowanego transformatora. Przekładniki prądowe analizatora mierzyły ten sam sumaryczny prąd transformatora, co w/w przekładniki prądowe filtru AAF 250A.

Przed załączeniem filtru transformator został obciążony prądem o wartości skutecznej ok. 1700 A oraz sumaryczną mocą pozorną rzędu 1159 kVA. Wszystkie fazy były obciążone prawie symetrycznie. Widoczna była jedynie niewielka asymetria w prądach obciążenia:

  • L1 = 1722 A,
  • L2 = 1697 A,
  • L3 = 1727 A.

Widmo prądu zawierało wyższe harmoniczne charakterystyczne dla przetwornic częstotliwości z prostownikami 6-pulsowymi, tj. harmoniczne 5., 7., 11., 13., 17., 19.. Współczynnik odkształcenia prądu THDi wynosił ok. 12,8%. Pod względem amplitudy dominowały harmoniczne 5., 7., 11., których zawartości w odniesieniu do harmonicznej podstawowej wynosiły odpowiednio:

  • I5th = 11,7%,
  • I7th = 4,1%,
  • I11th = 2,7%.

Współczynnik odkształcenia napięcia THDu wynosił ok. 6%. W widmie częstotliwościowym napięcia dominowały również harmoniczne charakterystyczne dla przetwornic częstotliwości z prostownikami 6-pulsowymi.

Załączenie filtru aktywnego AAF 250A nie zmieniło obciążenia transformatora mocą pozorną ani nie zmieniło rozpływu prądów w poszczególnych fazach. Poprawiło natomiast znacząco kształt prądu w każdej z faz, gdyż zostały znacząco ograniczone wartości skuteczne wyższych harmonicznych.

Po załączeniu filtru aktywnego widmo prądu nadal zawierało w/w wyższe harmoniczne jednak ich wartości skuteczne były dużo mniejsze. Współczynnik THDi zmalał do poziomu ok. 6,5%. Wartości skuteczne dominujących harmonicznych wynosiły odpowiednio:

  • I5th = 5,3%,
  • I7th = 3%,
  • I11th = 1,8%.

Wraz z obniżeniem poziomu wyższych harmonicznych prądu obniżył się także poziom napięcia każdej z harmonicznych (obliczony jako iloczyn wartości skutecznej prądu określonego rzędu harmonicznych oraz wartości impedancji zwarcia transformatora dla harmonicznej odpowiedniego rzędu), a tym samym współczynnik THDu zawartości wyższych harmonicznych napięcia. Zmalał on do wartości ok. 4%. 

Zakończenie 

Składowe wyższych harmonicznych prądu są generowane przez nieliniowe odbiorniki podłączone do sieci elektrycznej. Obecność tych składowych ma negatywny wpływ na wszystkie urządzenia zasilane za pomocą tej sieci. Powodują one m. in. większe straty mocy, wzrost zużycia energii elektrycznej oraz szybsze starzenie urządzeń. Zastosowanie filtrów aktywnych jest dobrym sposobem kompensacji wpływu nieliniowych odbiorników na kształt napięcia zasilającego. Filtry te redukują zawartość składowych wyższych harmonicznych, zmniejszają współczynnik odkształcenia prądu THDi oraz zmniejszają straty energii, dzięki czemu wzrasta sprawność i wytrzymałość techniczna urządzeń w sieci elektrycznej. W podanym przykładzie pokazano instalację filtru aktywnego typu AAF 250A firmy Danfoss w Krajowej Spółce Cukrowej S.A. Oddział „Cukrownia Kruszwica” w województwie Kujawsko-Pomorskim. Zastosowany filtr obniżył współczynnik THDi z poziomu 12-13% do 6,5%. Dalsza redukcja wyższych harmonicznych prądu byłaby możliwa jedynie po zastosowaniu filtru o większej wydajności prądowej. Po zastosowaniu filtru aktywnego należy zatem rozważyć, czy obciążeniowe straty dodatkowe generowane przez wyższe harmoniczne osiągnęły akceptowalny poziom i czy dalsza kompensacja jest zasadna. Dodatkowo ograniczenie odkształcenia prądu spowodowało zmniejszenie strat obciążeniowych w kompensowanym transformatorze, proporcjonalnych do kwadratu prądu transformatora i do kwadratu częstotliwości. Poza tym ograniczenie odkształcenia napięcia z THDu = 6% do THDu = 4% wpłynęło pozytywnie na inne odbiorniki zasilane bezpośrednio z transformatora. Zmniejszenie zawartości wyższych harmonicznych napięcia miało pozytywny wpływ przede wszystkim na silniki zasilane bezpośrednio z tego transformatora.

Literatura:

  1. Broszura informacyjna firmy Danfoss.: Zaawansowany Filtr Aktywny VLT® AAF Niezawodne urządzenie do tłumienia harmonicznych w Twojej instalacji. http://www.danfoss.com/NR/rdonlyres/6220FCD3-473F-417A-88AD-41B2B77F8178/0/Advanced_AF_PL_DKDDPB38B149.pdf
  2. Szulc Z.: Wpływ wyższych harmonicznych w napięciu zasilającym układy przemysłowe na jakość pracy odbiorników elektrycznych.Elektro.info 2003 nr 6/03.
  3. Hanzelka Z.: Jakość energii elektrycznej część 4 – Wyższe harmoniczne napięć i prądów. Akademia Górniczo – Hutnicza. Kraków.
  4. Broszura informacyjna firmy Danfoss.: Metody ograniczania wpływu wyższych harmonicznych. http://www.danfoss.com/NR/rdonlyres/C7869CC4-6719-45E9-8B69-AB27B43B7A6A/0/LWebHarmonicsDKDDPB41A149.pdf
  5. Klonowski M.: Jakość energii elektrycznej. http://www.klonu.pl/jakosc/32zmniej_zaw_harm.html
  6. Karve S.: Jakość zasilania - poradnik. Harmoniczne. Filtry aktywne. Polskie Centrum Promocji Miedzi S.A. Marzec 2001.

follow us in feedly
Średnia ocena:
 
REKLAMA

Otrzymuj wiadomości z rynku elektrotechniki i informacje o nowościach produktowych bezpośrednio na swój adres e-mail.

Zapisz się
Administratorem danych osobowych jest Media Pakiet Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku, adres: 15-617 Białystok ul. Nowosielska 50, @: biuro@elektroonline.pl. W Polityce Prywatności Administrator informuje o celu, okresie i podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych, a także o prawach jakie przysługują osobom, których przetwarzane dane osobowe dotyczą, podmiotom którym Administrator może powierzyć do przetwarzania dane osobowe, oraz o zasadach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz:  
Twój pseudonim: Zaloguj
Twój komentarz:
dodaj komentarz
$nbsp;
REKLAMA
Nasze serwisy:
elektrykapradnietyka.com
przegladelektryczny.pl
rynekelektroniki.pl
automatykairobotyka.pl
budowainfo.pl